Stanford ve Arc Institute yapay zekâyla bakterileri hedef alan yeni virüs genomları tasarladı; 16'sı laboratuvarda işlevsel bulundu

8 saat önce · 1 saat önce güncellendi

Stanford Üniversitesi ve Palo Alto’daki Arc Institute araştırmacıları, genom dil modellerine dayalı Evo (Evo1/Evo2) adlı yapay zekâyı kullanarak doğada örneği bulunmayan bakteriyofaj genomları tasarladı; modelin ürettiği yüzbinlerce aday arasından laboratuvarda birkaç yüz dizilim sentezlendi ve 16'sı E. coli bakterilerini enfekte edebilen, yaşayabilir virüsler olarak tespit edildi. Araştırma Science dergisinde yayımlandı; ekip bu tasarımların insanların sağlığı için doğrudan bir tehdit oluşturmadığını belirtiyor, fakat bazı sentetik fajların doğal Phi X‑174 türünden daha hızlı çoğalabildiği gözlendi. Araştırmacılar biyogüvenlik önlemleri uyguladıklarını vurgularken bağımsız uzmanlar ve inceleme yazıları bu tür üretken yapay zekâ uygulamalarının biyogüvenlik ve biyokoruma risklerini artırdığı uyarısını yapıyor. Türkiye açısından bu gelişme, antibiyotik direnciyle mücadelede yabancı araştırmalarda kullanılabilecek potansiyel fırsatlar sunarken aynı zamanda laboratuvar denetimleri, araştırma izinleri ve uluslararası iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor.